Ahmet Hikmet Müftüoğlu

MÜFTÜOĞLU,AHMED HİKMET (1870-19.V.1927)

ahmet hikmet müftüoğlu

Hikâye yazarı ve edebiyat profesörü. İstanbul’da doğdu. Kethüda Yahya Sezai Bey’in oğludur. Galatasaray Sultânîsi’ni bitirdikten sonra Hariciye Nezâreti’ne memur olarak girdi; bir süre konsolos­luklarda bulundu. Ahmet Hikmet Müftüoğlu, İstanbul’a dönerek 1908’e kadar aynı ba­kanlıkta çalıştı. Aynı yıllarda Galatasaray’daöğretmenlik yaptı. Ticaret Nezâreti, Ticaret İşleri Müdürlüğü ve İstanbul Üniversitesi Fransız edebiyatı ve Alman edebiyatı profesörlüğüne ge­tirildi. 1912’de yeniden Hariciye’ye girip Budapeşte Başkonsolosu oldu. 1924-1927 yılları arasında Başmabeyncllik, umum müdürlük ve müsteşarlık yaptı. İstanbul’da öldü. Maçka Mezarlığı’na gömüldü.

Galatasaray’da okurken hikaye yazmaya başlar. Servet-i Fünun edebiyatı topluluğuna girince onların ortak dil ve üslûbunu kullanır. 1908’den sonra Türkçülüğü ve yeni Lisan hareketini benimser. Bu dönemde yazdığı on altı öykü ve bir roman­da Türk hayatının özelliklerini, Türk ruhunun kabiliyet ve enginliğini, Türk tarih ve medeniyetini anlatmiştır.Bu hikâ­yeler hem dil ve üslûp, hem de konuları yönünden Servet-i Fünun‘da yazdığı öykülerden çok farklıdır.

Hikaye kitapları: 1. Hâristan ve Gülistan (1901, 3. basım 1969), 2. Çağlayanlar (1922, 5. basım 1971) Gönül Hanım (Roman, 1971).

NABIZADE NAZIM

NABIZADE NAZIM (1862-6.VMI.1893) .

NABIZADE NAZIM

Roman ve hikâye yazarı, istanbul’da doğdu. Beşiktaş As­kerî Rüştiyesi’ni, Kara Mühendishânesi İdâdîsi’ni ve Harp Akademisî’ni bitirerek kurmay subay oldu. Askerî öğret­menlik, Genelkurmay’da karargâh subaylığı yaptı. İki yıl Su­riye’de çalıştı. Nabizade Nazım, İstanbul’da öldü. Üsküdar’da Miskinler Tek­kesi yakınına gömüldü.
Servet-i Fünun edebiyatı roman ve hikaye yazarlarındandır. Antalya köylerinden birindeki hayatı anlatan Karabibik, ye­ni Türk edebiyatımızda İlk köy romanıdır. Nabizade Nazım‘ın Zehra adlı romanı da İlk psikolojik roman olma özelliği taşır. Kendinden önceki diğer edebiyatçılar gibi romantizm değil realizmin metodlarıyla ça­lışan bir yazardır. Şiirlerini Servet-i Fünun dergisinde neş­retti.
Eserleri: 1. Zehra [Roman, 1896. Yeni baskılarını M.N. Özön (1954), ve A.B. Serengil gerçekleştirdi (1960).], 2. He­ves Ettim (Şiirler, 1885), 3. Karabibik [Büyük hikaye, (1890). Yeni baskısını H.T. Us yaptırdı (1944).]. 4. Seyyle-I tesâmüh (Öyküler, 1892. diğer hikayeleri İle birlikte yeni baskısı A.B. Serengil 1961’de yaptırdı). Yazarın ilmî ve meslekî ki­tapları da vardır

Munis Faik Ozansoy

Şâir. Midilli’de doğdu. Şâir Faik Ali’nin oğludur. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi

Munis Faik Ozansoy

(1935). Devlet me­murluğuna bankacı olarak başladı. Cumhurbaşkanlığı Ge­nel Sekreterliği (1958-1960), Başbakanlık Müsteşarlığı (1965), büyükelçi rütbesi ile UNESCO Türkiye Daimî Temsil­ciliği yaptı. Paris’te öldü. İstanbul’da Zincirlikuyu Mezarlığı’na gömüldü.
Cumhuriyet dönemi şairlerindendir.

Şiirleri Şarkı, Çığır, Millet, Bayrak ve Hisar dergilerinde çıktı. Denemeleri de vardır.

Şiir kitapları: 1. Büyük Mabedin Eşiğinde (1938), 2. Hayâl Ettiğim Gibi (1948), 3. Yakarış (1959), 4. Bir Daha (1959), 5. Zaman Saati (1965), 6. Yakınma (1968), 7. Kaybolan Dünyâ(1971).

Denemeleri: Düşündüğüm Gibi (1957),

Manzum Trajedi: Medea (1963, T.Saraç Fransızca’ya çevirdi, 1966)

Recaizade Mahmut Ekrem

(1847-1914) Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. Recâi Efendi’nin oğlu. Beyazıt Rüştiyesi ile

Recaizade Mahmut Ekrem

Mekteb-i Irfan’da okuduktan sonra Harbiye İdâdîsi’ne girdi (1858). Sağlık bakımından uygun olmadığı için okuldan ayrılıp, Hariciye Nezareti Mektubî Kalemi’ne me­mur oldu (1862). Namık Kemal ile tanışıp Tasvir-i Efkâr’da yazmaya başladı 1867’de aynı gazeteyi devraldı. 1877’de Şûrâ-yı Devlet (Danıştay) üyesi oldu.Öğretmenlik ve ba­kanlık, Ayan azâlığı yaptı. İstanbul’da öldü. Küçüksu Mezarlığı’na gömüldü.
Tanzimat dönemi sanatçılarındandir. Şiir, hikaye, ro­man, piyes ve tenkit yazıları yazmıştır. Sanatsanat İçindir prensibine bağlı olarak tabiat, sevgi, Ölüm temalarını işle­yen şiirler yazdı. Batılı edebiyatın doğmasına zemin hazırla­dı.

Şiir kitapları: 1. Nağme-i Seher (1871), 2. Yadigâr-ı Şebâb (1873), 3. Zemzeme (Üç cilt, 1883-1885), 4. Nijad Ekrem (Şiir­ler, hatıralar, 1911).

Roman: Araba Sevdası (1896, 1940, 1963).

Hikâyeler: 1. Muhsin Bey yahut Şairliğin Hazin Bir Netîcesl (1889), 2. Şemsâ (1895).

Piyesleri: 1. Afife Anjelik (1870), 2. Vuslat yahut Süreksiz Sevinç (1874), 3. Çok Bilen Çok Yanılır (1914,1941,1970).

Diğer eserleri: 1.Tâlim-i Ede­biyat (Edebiyat bilgileri, 1872,1882), 2. Takdir-I Elhan (Tenkid, 1886), 3 Atala (Chateaubriand’dan tere. 1871), 4. Meprlzon Tercümesi (1875, S. Peltico’dan), 5. Nâçiz (Fransızca’­dan manzum ve mensur tercümeler, 1885), 6. Kudemâdan Birkaç Şâir (1888), 7. Tefekkür (1888)

Ömer Seyfettin

Hikâye yazarı. Gönen’de doğdu. Harp Okulu’nu bitirdi. Anadolu ve Rumeli’de subay olarak çalıştı

Ömer Seyfettin

(1903-1910). As­kerlikten ayrılıp İstanbul’a yerleşti. Balkan Savaşı çıkınca tekrar orduya döndü. Yanya kuşatmasında esir düştü. 1913’te askerlikten yeniden ayrıldı. Kabataş Lisesi’nde ölünceye kadar dersler verdi. İstanbul’da öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı’na gömüldü.

Servet-i Fünun edebiyatının anlaşılması güç olan diline karşı sâde Türkçe‘yi, halk dilini savundu. Ziya Gökalp ve Ali Canib (Yöntem) İle birlikte Millî Edebiyat’ı kurdu. Yeni Mec­mua, Şâir ve Büyük Mecmua’da, konularını günlük hayat­tan, çocukluk ve askerlik hatıralarından, efsanelerden, halk fıkralarından ve tarihten alan hikayelerle savunduğu edebi­yatın örneklerini verdi. Bâzı öykülerinde sosyal hayatın ve siyasî düşüncelerin tenkidi vardır.

Sağlığında Ashab-ı Kehfimiz (1918) Harem (1918) ve Efruz Bey (1919) kitaplarını çıkarmıştır. Ölümünden sonra Bil­gi Yayınevi on cilt halinde hikâyelerinin tamamını yayımladı (1970-1971): 1. Efruz bey, 2. Eski Kahramanlar, 3. Bomba, 4. Harem, 5. Yüksek Ökçeler, 6. Kurumuş Ağaçlar, 7. Yalnız Efe, 8. Falaka, 9. Yüzakı, 10. Aşk Dalgası, 11. Beyaz Lâle., 12. Kaşağı Tahir Alangu’nunÖmer Seyfettin kitabı (1968) yazarı en iyi ta­nıtan kitaptır. F. A. Tansel de Ömer Seyfeddin’in şiirlerini yayımladı (1972). Millî Kütüphane, Ömer Seyfeddin Bibli­yografyası bastırdı (1970).

Hüseyin Siret Özsever

(1872-1959) Şâir. İstanbul’da doğdu. S. Mazhar Bey’in oğludur. Aksa­ray’da Taşmekteb’i ve

hüseyin siret özsever

Mülkiye İdâdîsi’ni bitirdi. Mülkiye yüksek kısmını, hastalandığı için bitiremedi. Memur oldu. Sultan II. Abdülhamid’e karşı olduğu için uzun yıllar sür­günde ve yurt dışında kaldı. 1918’den sonra İstanbul’a dön­dü. Öğretmenlik, Matbuat Umum Müdürlüğü yaptı, istan­bul’da öldü. Rumelihisarı Mezarlığı’na gömüldü.

Servet-i Fünun şairlerindendir. Tevfik Fikret’in tesirinde şiirler yazdı. Dil ve tekniğe önem verdi.Aşk, kadınlar, tabiat, gurbet, aile, özlem temalarını işleyen lirik şiirler yazdı. Son şiirlerinde, hece ölçüsü ve sâde Türkçe ile yazmayı denedi.

Şiir kitapları: 1. Leyâl-i G i rızân (1909), 2. Bağbozumu (1928), 3. Kıvılcımlı Kül (1937), 4. Kargalar (1939), 5. İki Kasi­de (1942), 6. Bir Mektubun Cevâbı (1948) [Yeni Yayınlar Mart-1960 sayısında kitaplarının tam listesi vardır

Halit Fahri Ozansoy

Şâir ve yazar. İstanbul’da doğdu. Doktor M. Fahri Paşa’nın oğludur. Galatasaray Lisesi’ni bitirdi.

Halit Fahri Ozansoy

Yeterlik imtihanı vererek edebiyat öğretmeni oldu (1916). Muğla ve İstanbul’daÖğret­menlik yaptı, istanbul’da öldü. Zincirlikuyu Mezarlığı’na gö­müldü.
ilk şiirlerinde vezin, dil ve duyuş tarzı bakımından Fecr-i Âtî şâirlerinin tesirinde idi. Millî Edebiyat cereyanına katı­lınca aruz veznini bırakıp hece vezni ve konuşulan Türkçe‘ye döndü. Şiirlerine hüzün hakimdir. Daha çok aşk ve ölüm temalarını İşlemiştir. Beş hececilerden biridir. Piyes, roman ve hatıra türünden de kitapları vardır.

Şiir kitapları: 1. Rüya (1912), 2. Cenk Duyguları (1917), 3. Efsaneler (1919), 4. Zakkum (1920), 5. Bulutlara Yakın (1920), 6. Gülistanlar Harabeler (1922), 7. Paravan (1929), 8.. Balkon­da Saatler (1931), 9. Sulara Dalan Gözler (1936), 10. Hap Onun için (1962), 11. Sonsuz Gecelerin Ötesinde (1962).

Ro­manları: 1. Sulara Giden Köprü (1939), 2. Aşıklar Yolunun Yolcuları (1939). Piyesleri: 1. Baykuş (1916), 2. İlk Sair (1923), 3. Sönen Kandiller (1926), 4. Nedim (1932), 5. On Yılın Destanı (1933), 6. Hayalet (1936), 7. Bir Dolaptır Dönüyor (1958), 8. İki Yanda (1970). [İlk iki piyes aruz ölçüsü ile diğerleri he­ce ölçüsü ile yazılmıştır.]

Hatıraları: 1. Edebiyatçılar Geçiyor (1939, 1969, Edebiyatçılar Çevremde adı İle 1970), 2. Dârülbedâyi Devrinin Eski Günleri (1964), 3. Eski İstanbul Ramazanları.